Το σύστημα ενδοδαπέδιας θέρμανσης

Ένα από τα συστήματα θέρμανσης είναι και το σύστημα θέρμανσης δαπέδου. Πρόκειται για ένα μοντέρνο σύστημα θέρμανσης για κατοικίες, γραφεία κ.λπ. που κατοικούνται μόνιμα, στο οποίο σύστημα η μετάδοση της θερμότητας στο χώρο γίνεται από το δάπεδο του χώρου και όχι διαμέσου των θερμαντικών σωμάτων.
Στο άρθρο αυτό παρουσιάζεται το ενδοδαπέδιο σύστημα, τα πλεονεκτήματά του, ο τρόπος κατασκευής και τα υλικά που χρησιμοποιούνται.

(από τον κ. , όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Ο Υδραυλικός, τεύχος 1384)

Πλεονεκτήματα

1. Ομοιόμορφη κατανομή θερμοκρασίας στο χώρο

Όπως φαίνεται και στην εικόνα έχουμε μια ομοιόμορφη κατανομή θερμοκρασίας στο χώρο κατά ύψος, πετυχαίνοντας τη μέγιστη στα πόδια και την ελάχιστη στην οροφή όπως εξάλλου απαιτούν και οι συνθήκες υγιεινής και ευεξίας στον άνθρωπο.
Σχεδιάγραμμα κατανομής θερμοκρασίας ανάλογα με το ύψος για διαφορετικά συστήματα θέρμανσης

Επίσης η θερμοκρασία κατανέμεται συμμετρικά σε όλο το οριζόντιο επίπεδο σε αντίθεση με τα κοινά θερμαντικά σώματα όπου όπως φαίνεται και στην εικόνα, δημιουργούνται ρεύματα θερμού αέρα από κάτω προς τα πάνω με αποτέλεσμα την ανεπιθύμητη κατανομή θερμοκρασίας. Επιπλέον έχουμε τη μέγιστη θερμοκρασία τοπικά στην επιφάνεια των σωμάτων κάτι που έχει και σαν αποτέλεσμα την πτώση του ποσοστού υγρασίας, δηλαδή την ξήρανση του αέρα.
Τέλος αποφεύγουμε το μαύρισμα των τοίχων - λόγω της απανθράκωσης της σκόνης του αέρα - που προκαλείται από τα θερμαντικά σώματα των συμβατικών συστημάτων θέρμανσης.

2. Εξοικονόμηση ενέργειας

Λόγω της ομοιόμορφης κατανομής της θερμοκρασίας στο χώρο μπορούμε να επιτύχουμε τις ίδιες συνθήκες θερμικής ανέσεως και ευεξίας με ένα συμβατικό σύστημα θέρμανσης μειώνοντας όμως την θερμοκρασία του αέρα κατά 2-3 °C.
Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την σημαντικά μειωμένη επίσης θερμοκρασία του νερού προσαγωγής (40°C περίπου) συνεπάγεται την καύση λιγότερου καυσίμου και ηλεκτρικού ρεύματος, δηλαδή έχουμε σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας της τάξεως του 25 - 30 %.

3. Οικονομία χώρου

Λόγω της απουσίας των κλασσικών θερμαντικών σωμάτων έχουμε ελευθερία στη διαρρύθμιση του χώρου πετυχαίνοντας καλύτερο εργονομικό και αισθητικό αποτέλεσμα αφού μπορούμε να εκμεταλλευτούμε το χώρο χωρίς δεσμεύσεις και περιορισμούς.
Μπορούμε να περπατάμε στο δάπεδο, χωρίς το φόβο να κρυώσουν τα πόδια μας.

Εγκατάσταση

Κατά την εγκατάσταση των σωλήνων και άλλων εξαρτημάτων του συστήματος της θέρμανσης δαπέδου ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία:
  1. Περιφερειακά στο κάτω μέρος των εσωτερικών τοίχων και αφού το δάπεδο καθαριστεί καλά, τοποθετείται τουλάχιστον μέχρι την τελική στάθμη δαπέδου ειδική ηχομονωτική ταινία από διογκωμένο πολυαιθυλένιο (σοβατεπί) κατά DIN18560/4725 που επιτρέπει την ελεύθερη διαστολή του θερμαινόμενου δαπέδου - μπετόν πάχους 6 cm. Κατά DIN18560 πρέπει να επιτρέπεται διαστολή κατά 5mm τουλάχιστον (βλ. εικόνες 1, 2 και 3).
  2. Στρώνεται μονωτική πλάκα πάνω στο καλά καθαρισμένο δάπεδο (μπετόν), στην οποία θα γίνει η στήριξη των σωληνώσεων και η οποία μας παρέχει την απαιτούμενη θερμομόνωση και ηχομόνωση. Συνήθως υπάρχουν δύο τρόποι στρώσης της μονωτικής πλάκας και των σωληνώσεων:

1ος τρόπος

Η μονωτική πλάκα αποτελείται από ένα υπόστρωμα διογκωμένης EPS με κυλινδρικές εξοχές (μορφόπλακα) και φύλλο επικάλυψης που αποτελεί φράγμα υγρασίας συνολικού ύψους 4cm ή από υπόστρωμα διογκωμένης πολυστερίνης EPS με εξοχές (βλ. εικ. 1, 2 και 3). Οι εξοχές αυτές βοηθούν ώστε να γίνει η προσαρμογή και η στήριξη του σωλήνα στη μορφόπλακα.
Ο σωλήνας τοποθετείται σε σχήμα κοχλία (σαλιγκαριού όπως συνηθίζεται να λέγεται), και θα είναι είτε από PB της aquatherm σε διατομές 16×2mm ή 18×2mm ή είτε από PE της aquatherm σε διατομή 16×2mm.

2ος τρόπος

Η μονωτική πλάκα είναι τύπου ROOF MATE χρώματος μπλε, πάχους 4cm. Πάνω από αυτή τοποθετείται ειδικό πλαστικό φύλλο PE (FOLIE) ή φύλλο αλουμινίου.
Στη συνέχεια τοποθετούνται ειδικές για το σκοπό αυτό πλαστικές ράγες με βύσματα, σε κατάλληλη διάταξη πάνω στις οποίες στηρίζεται κουμπωτά ο σωλήνας. Οι πλαστικές ράγες καθορίζουν την απόσταση μεταξύ των σωλήνων.
Η στήριξη της ράγας και όλου του συστήματος (ROOF MATE, FOLIE) στο δάπεδο γίνεται με στριφώνια, βύσματα, και ροδέλες.
Ο σωλήνας θα στηριχθεί πάνω στις ράγες και συμπληρωματικά με τα ειδικά πλαστικά στηρίγματα (δίχαλα) (βλ. εικ. 4 και 5).
Ο σωλήνας θα είναι σε σχήμα κοχλία (σαλιγκαριού όπως συνηθίζεται να λέγεται), και θα είναι είτε από PB της aquatherm σε διατομές 16×2mm ή 18×2mm, είτε από PE της aquatherm σε διατομή 16×2mm.
  1. Κατόπιν γίνεται η διάστρωση του θερμομπετόν (γαρμπιλόδεμα) πάχους 6 εκ. κατά DIN18560 ορισμένης σύνθεσης χονδρόκοκκης άμμου (0-4mm) λεπτόκοκκου γαρμπιλιού (έως 8mm), τσιμέντου, νερού και ενός πρόσθετου πλαστικοποιητή (γαλακτώματος). Σύνηθης σύνθεση ανά m3:
    12 καροτσάκια άμμος, 6 καροτσάκια γαρμπίλι, 6 σακκιά τσιμέντο, 2,5 kg υγρό πλαστικοποιητή πχ. τύπου ISOVER.
  2. Και τέλος γίνεται η επένδυση με την επιθυμητή δαπεδόστρωση του χώρου, (πχ. πλακάκι, μάρμαρο, ξύλινο παρκέτο κ.λπ.)
Το σοβατεπί δεν πρέπει να κολληθεί επάνω στο έτοιμο δάπεδο, παρά μόνο στον κάθετο τοίχο έτσι ώστε το δάπεδο να μπορεί να διαστέλλεται ελεύθερα κάτω από το σοβατεπί.

Υλικά θέρμανσης δαπέδου

1. Ειδική μόνωση δαπέδου

Είναι το ειδικό μονωτικό πολυστερίνης (λευκό φελιζόλ) με την ειδικά διαμορφωμένη επιφάνεια για την στήριξη του σωλήνα.
Πάχος 40 mm
Διαστάσεις 100×50 cm

2. Σοβατεπί πλαστικό

Είναι το ειδικό πλαστικό σοβατεπί από αφρώδες πολυαιθυλένιο (πρασίνου χρώματος) που τοποθετείται περιφερειακά στο κάτω μέρος των εσωτερικών τοίχων, για την παραλαβή των διαστολών του δαπέδου μπετόν.
Πλάτος 13 cm, μήκος 25 cm
Μονωτικό πολυστερίνης Πλαστικό σοβατεπί Πλαστικό καρφί
1. Μονωτικό πολυστερίνης 2. Πλαστικό σοβατεπί 3. Πλαστικό καρφί
Πλαστικά δίχαλα Πλαστική ράγα
4. Πλαστικά δίχαλα 5. Πλαστική ράγα

Σχεδιασμός - μελέτη

Οι θερμικές απώλειες των χώρων καθορίζουν και τη θερμική απόδοση του συστήματος θέρμανσης δαπέδου. Η θερμική απόδοση όπως φαίνεται και στους πίνακες εξαρτάται από:
  • Τη διατομή των σωλήνων
  • Την απόσταση μεταξύ των σωλήνων
  • Τη θερμοκρασία του δαπέδου
  • Τη θερμοκρασία του νερού
  • Το είδος της τελικής δαπεδόστρωσης
Η θερμοκρασία του δαπέδου σε χώρους διαμονής, για λόγους υγιεινής, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους 29 °C (σε μπάνια δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους 33°C). Στα σημεία κοντά σε παράθυρα και πόρτες και όπου οι θερμικές απώλειες είναι μεγαλύτερες, η διάταξη των σωλήνων πρέπει να είναι πιο πυκνή.

Κάθε κύκλωμα δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 120 m σωλήνα και να καλύπτει περίπου έως 20 m² δαπέδου.

Για ενιαίες επιφάνειες μεγαλύτερες των 20 m² πρέπει να τοποθετείται ένα πλέγμα στο γαρμπιλόδεμα, για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα του δαπέδου ώστε να αποφύγουμε τη δημιουργία ρωγμών καθώς επίσης να τοποθετούνται και αρμοί διαστολής.
Το θερμομπετόν για καλύτερη παραλαβή των διαστολών, χωρίζεται σε ορθογώνια τμήματα, με αρμούς διαστολής.
Μέγιστη επιφάνεια τμήματος: 40 m²
Σχέση μήκους/πλάτους: 2/1
Οι σωλήνες πρέπει να καλύπτονται σε όλη τους την επιφάνεια από το μπετόν γι΄αυτό απαιτείται και δόνηση όταν ρίχνουμε το θερμομπετόν πάχους 6 cm. Επίσης η κατασκευή του θερμομπετόν να μη γίνεται σε θερμοκρασία χαμηλότερη των +6°C.

Προτείνεται όπως μέχρι την τοποθέτηση δαπεδόστρωσης το δίκτυο να είναι υπό πίεση.